دستگاه فتوتراپی ابزاری استاندارد و غیرتهاجمی برای درمان یرقان یا زردی نوزادان است. این دستگاه با تابش نور مرئی با طول موج ۴۵۰ تا ۴۷۵ نانومتر (نور آبی)، ساختار مولکولی بیلیروبین غیرمحلول در خون را به ایزومرهای محلول در آب (لومیروبین) تبدیل میکند تا از طریق ادرار و مدفوع دفع شوند. استاندارد شدت تابش در مدلهای معمولی حداقل ۳۰ میلیوات بر سانتیمتر مربع بر نانومتر است. استفاده از چشمبند مخصوص فتوتراپی و پوشش ناحیه تناسلی در تمام طول درمان الزامی است.
دستگاه فتوتراپی چیست؟
دستگاه فتوتراپی یا دستگاه زردی نوزاد برای کاهش میزان بیلیروبین مورد استفاده قرار میگیرد. این روش درمانی غیر تهاجمی است و همین ویژگی موجب استقبال از خرید دستگاه فتوتراپی شده است. طول موج نوری که به نوزاد تابیده میشود 520-400 نانومتر است و با لامپهای سفید، آبی، هالوژن و LED، آبی-سبز فلورسنت کار میکند. اما طیف نور آبی بیشترین جذب را دارد.
نوزادان نارسی که داخل دستگاه فتوتراپی قرار میگیرند، باید چشمبند داشته باشند تا نور فتوتراپی به چشم آنها آسیب نزند. هنگام استفاده از دستگاه فتوتراپی امکان تغذیهی نوزاد فراهم است. تنها مشکلی که ممکن است برای نوزادان ایجاد شود، مدفوع شل یا بثورات پوستی است.
فرآیند درمانی فتوتراپی چگونه بیلیروبین را کاهش میدهد؟
افزایش سطح بیلیروبین سرم خون (تخریب گلبولهای قرمز و عدم توانایی کبد نوزاد در دفع آن) باعث زرد شدن پوست و سفیدی چشم میشود. در صورتی که عدد بیلیروبین از حد مجاز (بر اساس وزن و سن نوزاد به ساعت) بالاتر رود، ریسک آسیب مغزی (کرنیکتروس) وجود دارد. تابش طول موج آبی از لامپهای فتوتراپی، بدون نیاز به دارو یا روشهای تهاجمی، سطح بیلیروبین را به طور ایمن پایین میآورد.
انواع دستگاه فتوتراپی بر اساس تکنولوژی منبع نور
۱. فتوتراپی LED (نسل جدید)
تکنولوژی LED به دلیل طول عمر بالا (حداقل ۲۰,۰۰۰ ساعت)، عدم تولید گرما و تولید دقیق طول موج ۴۶۰ نانومتر، جایگزین کامل لامپهای قدیمی شده است. این دستگاهها خطر سوختگی پوست نوزاد یا دهیدراته شدن (کمآبی بدن) را به حداقل میرسانند.
۲. فتوتراپی فلورسنت و هالوژن (قدیمی)
این مدلها گرمای زیادی تولید میکنند، طول عمر مستهلکشونده پایینی (حدود ۲,۰۰۰ ساعت) دارند و به دلیل افت شدت تابش پس از چند ماه استفاده، نیازمند کالیبراسیون و تعویض مداوم لامپ هستند.
۳. فتوتراپی فیبر نوری (Fibroptic / BiliBlanket)
در این مدل، نور از طریق کابلهای نوری به پتو یا تشک مخصوص منتقل میشود و نوزاد روی آن قرار میگیرد. ویژگی کلیدی این مدل، عدم نیاز به چشمبند و امکان آغوشگیری و تغذیه نوزاد در حین درمان است.
دستهبندی فتوتراپی بر اساس توان و ساختار بدنه:
-
دستگاه فتوتراپی اینتنسیو (شدید / دوقلو): مجهز به ۸ تا ۱۲ لامپ یا پنلهای LED سهبعدی که نور را از تمام زوایا (بالا و پایین) به نوزاد میتابانند. این مدل برای زردیهای شدید و بالای ۱۵ میلیگرم بر دسیلیتر در بیمارستان استفاده میشود.
-
دستگاه فتوتراپی تونلی: نوزاد داخل تونلی از نور قرار میگیرد. به دلیل زاویه تابش ۳۶۰ درجه و پوشش کامل، سر نوزاد بیرون میماند و سرعت درمان بسیار بالاست.
-
دستگاه فتوتراپی پایهدار و میزی (خانگی): دارای پایههای تلسکوپی قابل تنظیم ارتفاع و سنسورهای ثبت ساعت کارکرد، مناسب برای اجاره و درمان در منزل تحت نظر پزشک.
اجزای اصلی و امکانات جانبی دستگاه فتوتراپی
دستگاه فتوتراپی هم مانند تمام ابزارها و تجهیزات پزشکی از اجزای متعددی تشکیل شده که شامل موارد زیر است.
- کلید روشن و خاموش کردن دستگاه زردی نوزادان
- کلید کنترل طول موج
- کلید منبع نور و کلید تنظیم کننده تابش نور
- زمانسنج دستگاه فتوتراپی
- منابع مختلف نور دستگاه شامل نورافکن هالوژن، لامپ فلئورسنت، لامپ فلئورسنت متراکم، لامپ LED
- صفحه نمایش پارامترهای مختلف دستگاه
نکات ایمنی، خطاهای کاربری و علت عدم افت زردی (Edge Cases)
چرا با وجود قرار داشتن نوزاد زیر دستگاه، عدد زردی پایین نمیآید؟
افت شدیدی توان لامپها: لامپهای فلورسنت یا LEDهای غیرنظارتشده پس از طی ساعات استاندارد، همچنان نور آبی ساطع میکنند اما شدت تابش (Irradiance) آنها افت کرده و بیاثر میشود. (کنترل با دستگاه رادیومتر الزامی است).
فاصله نامناسب نوزاد تا منبع نور: فاصله استاندارد نوزاد تا لامپ باید بین ۳۰ تا ۴۵ سانتیمتر باشد. افزایش فاصله، شدت جذب نور را به شدت کاهش میدهد.
پوشش بیش از حد نوزاد: به جز چشمبند و پوشک، تمام سطح بدن نوزاد باید در معرض تابش مستقیم نور باشد.
سوالات متداول درباره خرید و اجاره دستگاه فتوتراپی
۱. عوارض جانبی فتوتراپی چیست و چگونه کنترل میشود؟
عوارض شایع شامل مدفوع شل و سبز رنگ (به دلیل دفع بیلیروبین)، بثورات پوستی موقت و کمآبی بدن است. افزایش فواصل شیردهی و مایعات نوزاد، این عوارض را کاملاً برطرف میکند.
۲. آیا امکان اجاره دستگاه فتوتراپی برای درمان در منزل وجود دارد؟
بله؛ در صورتی که سطح بیلیروبین نوزاد طبق نظر پزشک معالج در محدوده خطرناک نباشد، میتوان از مدلهای خانگی ۴ یا ۶ لامپه LED با تایمر هوشمند استفاده کرد.
استعلام قیمت و خرید دستگاه فتوتراپی از میمد
انواع دستگاه فتوتراپی خانگی و بیمارستانی (از برندهای معتبر نظیر توسان، ارج، تپکو و طراحان سیستم) با استاندارد IMED و سنسورهای هوشمند ثبت دما و کارکرد لامپ در فروشگاه میمد عرضه میشوند. کلیه محصولات با گارانتی اصالت کالا و مشاوره فنی خرید ارائه میشوند. جهت دریافت پیشفاکتور و ثبت سفارش با ما تماس بگیرید.
